1. Instalacje elektryczne – co trzeba wiedzieć?

Instalacje elektryczne są obecnie ważną częścią środowiska miejskiego. Zapewniają dostęp do wody pitnej, odprowadzanie ścieków, oświetlenie, ogrzewanie, chłodzenie oraz eksploatację różnych urządzeń elektrycznych dla gospodarstw domowych i przemysłu. Profesjonalnie wykonany i wystarczająco mocny system instalacyjny umożliwia nieprzerwane funkcjonowanie życia w społeczności. Instalacje elektryczne są częścią tego ogromnego systemu i podobnie jak inne prace wymagają wysokich umiejętności i doświadczenia. Nie byłoby źle, żeby jako ktoś, kto ma taką potrzebę, wiedział coś o podstawowych pojęciach i technikach, bo to ułatwi rozmowy i negocjacje z projektantem i wykonawcą prac.

1.1. Pomiary i konserwacja instalacji elektrycznych

Przynajmniej co 10 lat w domu lub mieszkaniu należy sprawdzać stan instalacji elektrycznych, urządzeń i wyposażenia, czyli mierzyć napięcie i przewodność sieci. W ten sposób elektryk wykonujący pomiar może określić, czy występują jakieś problemy w samej sieci lub z urządzeniami. Punkty te, jeśli nie zostaną wykryte na czas, mogą prowadzić do zwarcia i porażenia prądem, a także pożaru. Przy tej okazji fachowiec powinien sprawdzić zarówno piorunochron, jak i instalację komputerową. Zaświadczenie, które może ci wtedy wystawić, jest ważnym dowodem ochrony domu lub mieszkania. Piorunochrony należy sprawdzać co 2-4 lata i zawsze po uderzeniu pioruna. Poza tym praktykuje się, że wszystkie instalacje są szczegółowo sprawdzane przed wykonaniem większych prac, takich jak renowacja. Jeśli będziesz regularnie i zgodnie z instrukcją konserwować instalacje (pomiary, naprawy, wymiana bezpieczników, itp.), nie wystąpią przerwy w dostawie prądu, które nawet przy braku poważnych awarii mogą spowodować uszkodzenie urządzeń elektrycznych.

2. Profesionalny i wysokiej jakości projekt i montaż

Zawsze mądrzej jest sporządzić szczegółowy plan przed wykonaniem pracy; w takim przypadku inżynier elektryk lub doświadczony elektryk może wykonać odpowiednie szkice dla domu lub mieszkania. Instalacja niskonapięciowa jest wykorzystywana do oświetlenia i sprzętu AGD, natomiast instalacja informacyjna do telefonów, komputerów, klimatyzatorów, domofonów, ochrony przeciwpożarowej i przeciwwłamaniowej. Projektowanie i montaż instalacji elektrycznych wymaga profesjonalnego przeszkolenia i doświadczonego fachowca. Radzimy nie podejmować tego rodzaju pracy samodzielnie. Podczas projektowania i montażu należy bezwzględnie przestrzegać wielu zasad prawnych i zawodowych, aby cały system był bezpieczny w obsłudze i łatwo dostępny w każdej sytuacji.

3. Rodzaje instalacji

3.1. Instalacje elektryczne i informacyjne niskiego napięcia

Oświetlenie i sprzęt AGD są zasilane siecią niskiego napięcia. Telefony, komputery, klimatyzatory, domofony, zabezpieczenia przeciwpożarowe i antywłamaniowe zasilane są poprzez sieć informacyjną.

3.2. Zgodnie z metodą instalacji

Instalacje elektryczne są instalowane w budynku na różne sposoby:

- pod lub w warstwie zaprawy: instalacje są rozprowadzane tak, że biegną wzdłuż gołej ściany, a następnie są tynkowane;

- na zaprawie: w ten sposób instalacje są rozprowadzane w pomieszczeniach z mokrym węzłem i mocowane przewodami z tworzywa sztucznego na odpowiednich wspornikach;

- w ścianach pustych: instalacje mogą być palne lub niepalne w zależności od materiału, na którym będzie wykonywana sucha konstrukcja;

- w betonie: podobnie jak instalacje pod lub w warstwie zaprawy, są one również montowane w fazie surowych prac budowlanych;

- w kanałach instalacyjnych: w ten sposób instalacja odbywa się głównie w obiektach przemysłowych, a bardzo rzadko w mieszkalnych;

- z przewodami nieizolowanymi: w ten sposób stosuje się tylko układy niskonapięciowe, np. lampy halogenowe oraz podobne aparaty i urządzenia.

Bardzo ważne jest, aby instalacje elektryczne zostały wykonane zgodnie z przepisami i projektem. Należy zwrócić uwagę, aby bezpieczniki niskonapięciowe i wysokonapięciowe były oddalone od siebie o co najmniej 5 cm. Nie mogą również znajdować się w tym samym obwodzie, chyba że są oddzielone ścianką działową. Kable elektryczne prowadzone są rurami z tworzywa sztucznego, co ułatwia późniejsze naprawy i wymiany. Ważne jest, aby wszystkie połączenia elektryczne miały zabezpieczenie, czyli trzeci („uziemiający”) przewód w kablu trzyżyłowym.

4. Procedura instalacji w domu lub mieszkaniu

4.1. Instalacja

Podczas wykonywania instalacji elektrycznych ważne jest, aby były one szczegółowo i starannie zaplanowane oraz profesjonalnie zainstalowane, ponieważ tylko w ten sposób można uniknąć późniejszych komplikacji. Jeśli np. remontowana jest łazienka, w celu wymiany instalacji należy zerwać płytki ceramiczne. Same instalacje są wykonywane w dwóch fazach. Tak zwana faza surowych prac jest równoczesna z surowymi pracami budowlanymi, a druga trwa równolegle z pracami końcowymi wewnątrz i na zewnątrz. Po ukończeniu ścian działowych rozpoczynają się surowe prace elektroinstalacyjne. W tym okresie powstają inne instalacje, wodociągowe i kanalizacyjne, ale także sieć telekomunikacyjna. Jeśli budowane są ściany, przewody elektryczne w rurach umieszcza się przed lub w trakcie tynkowania, a jeśli ściany są wykonane z płyt gipsowo-kartonowych, to przez nie przechodzi sieć, ponieważ są puste. W nowym budownictwie instalacje elektryczne umieszczane są w płytach betonowych. Rury PCV układa się na szalunku tuż przed wylaniem betonu, a wtedy najważniejsze jest, aby pozostały nieuszkodzone. W ten sposób ściany, kiedy są gotowe, nie muszą być skuwane. Elektryk prowadzi przewody przez te rury, a później, gdy wystąpi usterka lub zaistnieje potrzeba wymiany, może mieć do nich łatwy dostęp. Rury instalacyjne są zawsze umieszczane poziomo i pionowo, a nigdy skośnie, na wysokości od 20 do 120 cm od podłogi, aby ułatwić późniejsze naprawy lub modernizacje. Na suficie umieszczane są tylko najkrótszymi liniami. Dom jednorodzinny potrzebuje średnio 500-1000 m kabli i 10-15 puszek rozdzielczych.

W instalacjach elektrycznych dla gospodarstw domowych może nastąpić wzrost rezystancji przewodów, a co za tym idzie spadek ich izolacji. Podczas podłączania nowych instalacji mogą wystąpić błędy w łączeniu linii. Aby zapobiec uszkodzeniom w wyniku spięcia lub porażenia prądem, które może doprowadzić do pożaru, bardzo ważna jest dobra ochrona. Gniazdka w kuchni muszą być zatem oddalone co najmniej 1 m wysokości i 50 cm szerokości od instalacji wodociągowej, również w łazience. Jeśli gniazdka mają osłony ochronne lub urządzenie jest w nich stale włączone (na przykład lodówka, zmywarka itp.), odległość tę można zmniejszyć do 30 cm. W łazience i innych pomieszczeniach z toaletą, gdzie ryzyko porażenia prądem jest zawsze większe, wszystkie urządzenia muszą być zasilane przez przełączniki FED dla prądu różnicowego 0,03 A lub przez wyłączniki również dla prądu różnicowego 0,03 A. Takie przełączniki muszą zawsze znajdować się na zewnętrznej ścianie pomieszczenia. Zalecane jest również  zabezpieczanie gniazdek i oświetlenia w pokojach dziecięcych i sypialniach, a także w salonie.

4.2. Połączenie z siecią dystrybucyjną

1. Po wykonaniu projektu koncepcyjnego instalacji elektrycznych domu lub mieszkania składa się Wniosek o wydanie zgody na przyłączenie do sieci dystrybucyjnej. Zgodę na przyłączenie uzyskuje osoba fizyczna lub prawna, tj. przedsiębiorca.

2. Przyłącza mogą być stałe lub czasowe, indywidualne lub grupowe i w tym sensie dzieli się na dwa rodzaje wniosków: wnioski o wydanie zgody na przyłączenie obiektów o mocy do 43,5 kW i powyżej 43,5 W lub wnioski o przyłączenie obiektów, które są w trakcie legalizacji.

3. Wniosek powinien zawierać następujące dokumenty:

- zgodę na budowę obiektu do podłączenia,

- zaświadczenie uprawnionego organu,

- dowód własności lub prawa użytkowania, - plan sytuacyjny w skali 1:500 (1:1000) sporządzony na kopii planu i nie starszy niż 6 miesięcy,

- dowód uiszczenia opłaty administracyjnej.

4. Po pozytywnym rozstrzygnięciu wniosku zgodnie z ustawą o ogólnym postępowaniu administracyjnym, Dystrybucja wydaje zgodę na przyłączenie w formie decyzji, a po zawarciu Umowy sprzedaży energii elektrycznej, Dystrybucja jest zobowiązana do przyłączenia obiektu w ciągu 15 dni po spełnieniu wszystkich warunków prawnych i technicznych.

5. Przed przyłączeniem do sieci zostanie zawarta Umowa o budowę przyłącza na przyłączenie obiektu do sieci elektroenergetycznej. Ostatnią zawiera się umowę o sprzedaży energii elektrycznej, i następuje przyłączenie do publicznej sieci elektroenergetycznej.